Hơn 80% kiều bào mang quốc tịch nước ngoài tại Hàn Quốc bị loại khỏi danh sách nhận phiếu tiêu dùng hỗ trợ dân sinh

Hơn 80% kiều bào mang quốc tịch nước ngoài tại Hàn Quốc bị loại khỏi danh sách nhận phiếu tiêu dùng. Nhiều người cảm thấy bị coi như “người ngoài” dù cùng sinh sống, đóng thuế và gắn bó với Hàn Quốc.

Mặc dù cùng sinh sống và đóng thuế tại Hàn Quốc, nhưng hơn 8 trong số 10 kiều bào mang quốc tịch nước ngoài lại bị loại khỏi danh sách nhận phiếu tiêu dùng phục hồi dân sinh lần thứ hai của chính phủ. Nhiều ý kiến cho rằng, chính sách hiện hành đã bỏ rơi một bộ phận lớn người gốc Hàn như kiều bào Kazakhstan, Sakhalin, những người đang sinh sống hợp pháp tại Hàn Quốc với tư cách là người Hàn ở nước ngoài (thị thực F-4).

Theo ông Lee Jae-gang, nghị sĩ Đảng Dân chủ (khu vực Uijeongbu, tỉnh Gyeonggi), ngày 8/10 cho biết, chính phủ đã loại trừ nguyên tắc đối với người gốc Hàn mang quốc tịch nước ngoài khi chi trả phiếu tiêu dùng 1 và 2.
Chỉ những trường hợp ngoại lệ sau mới được nhận hỗ trợ:

• Người nước ngoài có tên chung trên sổ hộ khẩu với ít nhất một công dân Hàn Quốc và có tham gia bảo hiểm y tế;
• Người có thị thực định cư lâu dài (F-5);
• Người kết hôn với công dân Hàn Quốc (F-6);
• Người được công nhận là tị nạn (F-2-4).

Theo Tổ công tác hỗ trợ đồng bào trong nước của Cơ quan Kiều bào Hàn Quốc, chỉ 20,2% (khoảng 174.000 người) trong tổng số kiều bào mang quốc tịch nước ngoài đang sinh sống tại Hàn Quốc đáp ứng được các điều kiện này. Phần lớn kiều bào Kazakhstan và Sakhalin không thuộc diện nhận hỗ trợ, do đó rơi vào “vùng trống phúc lợi”.

Ông Shin Jo-ya, đại diện Làng người Kazakhstan tại Gwangju, bày tỏ: “Chúng tôi cũng đóng thuế và cùng sinh sống tại Hàn Quốc, nhưng lại bị loại khỏi chính sách gọi là ‘hỗ trợ cho toàn dân’. Điều khiến chúng tôi buồn không phải là không được nhận 100.000 won, mà là cảm giác vẫn bị coi như người ngoài.”

Tại quận Gwangsan (thành phố Gwangju) hiện có khoảng 7.000 người Kazakhstan gốc Hàn sinh sống, nhưng chỉ khoảng 40 người trong số đó đã nhập quốc tịch Hàn. Phần lớn vẫn mang thị thực F-4 (người Hàn ở nước ngoài) hoặc thị thực ngắn hạn, một số còn phải gia hạn cư trú 6 tháng/lần, khiến cuộc sống bấp bênh.

Bộ Hành chính và An toàn giải thích rằng tiêu chí giới hạn “chỉ dành cho người có hộ khẩu Hàn Quốc” được đặt ra nhằm tránh rối loạn hành chính và đảm bảo hiệu quả ngân sách, do mỗi địa phương có hệ thống đăng ký người nước ngoài khác nhau.

Tuy nhiên, dư luận cho rằng vấn đề này tương tự với tranh cãi về việc loại trừ người nước ngoài trong thời kỳ COVID-19, khi họ không được nhận trợ cấp khẩn cấp và hỗ trợ ổn định việc làm. Năm 2020, Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Hàn Quốc từng phán quyết đây là hình thức phân biệt đối xử không có lý do chính đáng. Sau đó, tỉnh Gyeonggi đã mở rộng chi trả gói hỗ trợ thứ hai cho toàn bộ người nước ngoài có đăng ký cư trú.

Ông Lee Jae-gang nhấn mạnh: “Những kiều bào đang sinh sống tại Hàn Quốc là một phần không thể tách rời của cộng đồng, họ đóng góp vào kinh tế và đời sống xã hội như mọi công dân khác. Nếu mục tiêu của phiếu tiêu dùng là kích cầu trong nước, thì kiều bào là những người cũng tiêu dùng và đóng thuế tại địa phương cũng cần được công nhận là đối tượng thụ hưởng.”

Các chuyên gia cũng cho rằng Hàn Quốc cần chuyển từ tư duy “hành chính dựa trên quốc tịch” sang “hành chính dựa trên cộng đồng sinh sống”.

Ông Kim Young-sul, giáo sư nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Toàn cầu và Kiều bào Đại học Quốc gia Jeonnam, cho biết: “Những người Kazakhstan từng sơ tán đến Hàn Quốc không đơn thuần là người nước ngoài hay người tị nạn, mà là đồng bào có mối quan hệ gia đình xuyên biên giới. Chính phủ cần có chính sách phù hợp, phản ánh thực tế cuộc sống của họ.”

Bà Kim Eun-chae, phó giám đốc Viện Nghiên cứu Văn hóa Di cư Quốc tế, cũng nói: “Việc để đồng bào mang quốc tịch nước ngoài rơi vào khoảng trống phúc lợi chỉ khiến sự phân biệt trong cộng đồng thêm sâu sắc. Đã đến lúc Hàn Quốc cần xây dựng chính sách hỗ trợ dựa trên nền tảng sinh sống và sự gắn kết cộng đồng, chứ không chỉ dựa trên quốc tịch.”

Vấn đề loại trừ kiều bào khỏi các chính sách phúc lợi một lần nữa cho thấy khoảng trống trong hệ thống hỗ trợ người di trú tại Hàn Quốc. Khi hàng trăm nghìn người gốc Hàn vẫn phải sống trong tâm thế “vừa là người trong, vừa bị coi là người ngoài”, các chuyên gia cho rằng đã đến lúc chính phủ cần xây dựng chính sách dựa trên nơi sinh sống và sự đóng góp thực tế, thay vì chỉ nhìn vào quốc tịch.

Nguồn: Báo Jeonnam Ilbo (전남일보)